Blog Ελεύθερου Ωδείου

Τα πρώτα βήματα για να μάθετε φυσαρμόνικα

Γράφει ο Αλέξανδρος Φωτεινός (*)

1. Αγοράστε μια φυσαρμόνικα που να παίζουν καλά όλες οι νότες της

Προτιμήστε φυσαρμόνικα Ντο ματζόρε διατονική (C) με δέκα τρύπες. Ανεξάρτητα από το αν η φυσαρμόνικα είναι ακριβή, φθηνή, επώνυμη μάρκα ή ανώνυμη δοκιμάστε τη πριν την αγοράσετε. Και δοκιμάστε τη εσείς, όχι ο πωλητής. Η δοκιμή γίνεται με μια συσκευή που έχουν στα περισσότερα μουσικά καταστήματα η οποία φυσάει και ρουφάει αέρα (σα φυσερό). Η συσκευή έχει την επιλογή να διοχετεύει αέρα σε μια τρύπα της φυσαρμόνικας ή σε τρεις. Επιλέξτε τη μια. Με πολύ απαλές κινήσεις δώστε την ελάχιστη ροή αέρα που παράγει ήχο στη φυσαρμόνικα και με υπομονή δοκιμάστε την κάθε τρύπα ξεχωριστά. Η φυσαρμόνικα στην οποία παίζουν σωστά και οι 20 νότες της (2 στην κάθε τρύπα) είναι αυτή που ζητάτε. Αν όμως έστω και μια νότα δεν παίζει με τη μικρή ροή αέρα που διοχετεύσατε, συνεχίστε να δοκιμάζετε φυσαρμόνικες μέχρι να πετύχετε μια που να παίζουν όλες οι νότες.

2. Μάθετε το κράτημα της φυσαρμόνικας

Το συνηθισμένο κράτημα της φυσαρμόνικας για τους δεξιόχειρες είναι με το αριστερό χέρι. Το δεξί μας χέρι έχει ρόλο υποστηρικτικό και σχηματίζει μαζί με το αριστερό μια «φωλιά», όπου μέσα κλείνουμε τη φυσαρμόνικα (βλέπε φωτογραφία). Προς τα αριστερά να είναι οι μπάσο νότες και δεξιά οι ψηλές. Δοκιμάστε να μετακινήσετε τη φυσαρμόνικα δεξιά - αριστερά. Εκπνεύστε και εισπνεύστε καθώς τη μετακινείτε. Παρατηρείστε τις διαφορές στους ήχους.

3. Μάθετε να παίζετε μια νότα τη φορά

Αρχίστε τώρα σιγά - σιγά να βελτιώνετε την ποιότητα στον ήχο σας. Δώστε μικρό άνοιγμα στα χείλη σας, ώστε να ακούγεται μια μόνο νότα τη φορά. Κάντε δοκιμές στην κάθε τρύπα εκπνέοντας ή εισπνέοντας αέρα και κάνοντας μικρομετακινήσεις της φυσαρμόνικας δεξιά - αριστερά, έτσι ώστε να ακούγεται πάντα μια μόνο νότα όταν παίζετε κι όχι και η διπλανή της.

4. Μάθετε τις νότες στη φυσαρμόνικά σας

Στην κάθε τρύπα της φυσαρμόνικας αντιστοιχούν 2 νότες: Μια για την εκπνοή και μια για την εισπνοή. Είτε ρωτήστε κάποιον που ξέρει ποιες είναι να σας τις πει, είτε βρείτε τις σε κάποιο βιβλίο είτε ανακαλύψτε τις μόνοι σας με το αφτί, συγκρίνοντάς τις με κάποιο άλλο μουσικό όργανο ή και με ηλεκτρονικό κουρδιστήρι. Δημιουργήστε έτσι ένα «χάρτη» της φυσαρμόνικάς σας, ώστε να ξέρετε στην κάθε τρύπα ποιες νότες αντιστοιχούν.

Μαθήματα φυσαρμόνικας από 52 € το μήνα!

5. Μάθετε να διαβάζετε πεντάγραμμο

Ρωτήστε κάποιον που ξέρει να διαβάζει να σας πει τα βασικά ή βρείτε τις απαραίτητες πληροφορίες σε βιβλία, internet κλπ. Στην πράξη μπορεί κάποιος να μάθει να διαβάζει τα βασικά του πενταγράμμου μέσα σε 1-2 μαθήματα! Στην αρχή βέβαια θα συλλαβίζετε, αλλά δεν έχει σημασία. Λίγο - λίγο όσο ασχολείστε θα βελτιώνεται η ταχύτητα ανάγνωσής σας. Κι αυτό όπως αντιλαμβάνεστε θα ανοίξει μπροστά σας τη δυνατότητα να βρίσκετε κομμάτια από κάθε είδους βιβλία μουσικής. Και μια συμβουλή: Για παρτιτούρες από τραγούδια μην αναζητάτε αποκλειστικά βιβλία φυσαρμόνικας. Βιβλία με τραγούδια για οποιοδήποτε μουσικό όργανο θα μπορούσαν να σας κάνουν μια χαρά, αρκεί τα κομμάτια να είναι στην κλίμακά σας, δηλαδή Ντο ματζόρε και να μην έχουν μέσα καθόλου διέσεις ή υφέσεις. (Σ’ αυτό ζητήστε από τον πωλητή να σας βοηθήσει αν δε μπορείτε μόνοι σας να καταλάβετε).

6. Εξασκηθείτε στη διαφραγματική αναπνοή

Κάντε ένα πείραμα: Πάρτε μια βαθιά εισπνοή μπροστά στον καθρέφτη και παρατηρήστε τι ακριβώς κάνετε. Δοκιμάστε το και με μερικούς φίλους σας: Πείτε τους να πάρουν μια βαθιά εισπνοή και παρατηρήστε τι θα κάνουν. Οι περισσότεροι θα φουσκώσουν το θώρακα, ανασηκώνοντας ταυτόχρονα τους ώμους. Αυτός είναι ο λάθος τρόπος εισπνοής. Ο σωστός τρόπος είναι από το «διάφραγμα», το οποίο είναι ένας επίπεδος μυς, που διαχωρίζει τους πνεύμονες από τα σπλάχνα. Με τη «διαφραγματική αναπνοή» το διάφραγμα κινείται προς τα κάτω, μεγαλώνοντας τον όγκο των πνευμόνων και γεμίζοντάς τους με αέρα, όπως μια σύριγγα θα γέμιζε με υγρό. Με τη σωστή βαθιά εισπνοή θα πρέπει να γεμίσει με αέρα το κάτω τμήμα των πνευμόνων και να νιώσουμε τα πλευρά μας στην κάτω τους μεριά να ανοίγουν προς τα έξω, ενώ ο θώρακας στο επάνω του μέρος δεν κινείται σχεδόν καθόλου. Με τον τρόπο αυτό το σώμα μας είναι πιο χαλαρό, η κόπωση είναι μικρότερη, ο όγκος του αέρα που γεμίζει τους πνεύμονές μας είναι μεγαλύτερος και ο έλεγχος κατά την είσοδο και έξοδο του αέρα πολύ καλύτερος. Για όσους παίζουν πνευστά μουσικά όργανα ή τραγουδούν, αυτός είναι ο σωστός τρόπος εισπνοής – εκπνοής.

7. Δώστε προσοχή στις χρονικές διάρκειες

Ένα πολύ συνηθισμένο λάθος κατά τη μελέτη μελωδιών στα μουσικά όργανα είναι να δίνουμε όλο μας το βάρος στη μελωδία, παραμελώντας την ακρίβεια στις χρονικές διάρκειες. Μη πέσετε σ’ αυτή την παγίδα. Οι σωστές χρονικές διάρκειες και η σταθερότητα στο ρυθμό προσδίδουν έξτρα ενέργεια και ζωντάνια στο παίξιμό μας. Του δίνουν ομορφιά και μουσικότητα. Συν το ότι αν παίξουμε μαζί με κάποιο άλλο μουσικό όργανο θα μπορέσουμε να συντονιστούμε, καθότι ο κοινός παρονομαστής είναι ο χρόνος.

8. Μάθετε να ανεβοκατεβαίνετε την κλίμακα

Εξασκηθείτε στο να παίζετε την κλίμακα της φυσαρμόνικάς σας ανεβαίνοντας και κατεβαίνοντας. Π.χ.: ντο-ρε-μι-φα-σολ-λα-σι-ντο-ρε-μι… και αντίστροφα. Στα περισσότερα τμήματα της φυσαρμόνικας θα διαπιστώσετε πως υπάρχει κάτι το επαναλαμβανόμενο στο παίξιμο. Π.χ. για να παίξουμε ντο-ρε-μι-φα-σολ-λα, ξεκινώντας από την τέταρτη από αριστερά τρύπα, θα πρέπει να κάνουμε τα εξής: Εκπνοή-εισπνοή στην 4η τρύπα, εκπνοή-εισπνοή στην 5η τρύπα, εκπνοή-εισπνοή στην 6η τρύπα. Μετά όμως αλλάζει. Εντοπίστε τις ομοιότητες και τις διαφορές στις κινήσεις σας κατά το ανέβασμα και το κατέβασμα της κλίμακας και εξασκηθείτε, ώστε να το κάνετε με άνεση και λίγο-λίγο και με ταχύτητα.

9. Μάθετε να παίζετε κάποιες απλές μελωδίες

Θα τις βρείτε σε βιβλία μουσικής για αρχάριους (π.χ. για ακορντεόν, βιολί, σαξόφωνο, φυσαρμόνικα, μπουζούκι κλπ). Θυμηθείτε όμως να μην έχουν διέσεις (#) ή υφέσεις (b), ώστε να μπορούν να παιχτούν από τις νότες της φυσαρμόνικάς σας. Τα κομμάτια να τα μελετάτε αργά-αργά στην αρχή και να τα χωρίζετε σε μικρότερα τμήματα. Όταν κάνετε κάποιο λάθος να ξαναπαίζετε το σημείο εκείνο σωστά πολλές φορές, μέχρι να εξοικειωθείτε. Τα κομμάτια που σας αρέσουν περισσότερο, μάθετέ τα απ’ έξω, ώστε να μπορείτε να τα παίξετε ανά πάσα στιγμή, χωρίς να χρειάζεται να διαβάζετε τις νότες.

Καλή επιτυχία!

________
(*) Ο Αλέξανδρος Φωτεινός είναι διευθυντής του Ελεύθερου Ωδείου

Μαθήματα φυσαρμόνικας από 52 € το μήνα!

Copyright © 2021 Ελεύθερο Ωδείο