Blog Ελεύθερου Ωδείου

Το πρώτο μάθημα στην φλογέρα

Γράφει ο Μιχάλης Θεολογίτης (*)

Η φλογέρα είναι το πιο εύκολο πνευστό μουσικό όργανο, δεδομένου ότι οι ανάγκες για αέρα είναι πολύ μικρές. Οπότε αντιλαμβάνεστε ότι φλογέρα μπορεί να ξεκινήσει ο οποιοσδήποτε ανεξαρτήτου ηλικίας (από 4 ετών μέχρι όσο αγαπάει κανείς) και ανεξαρτήτου φυσικής κατάστασης του σώματος ή των πνευμόνων.

Η φλογέρα που έχετε μπορεί να είναι μονοκόμματη ή μπορεί να αποτελείται από 3 μέρη (επιστόμιο, σώμα και ουρά). Αν είναι σε 3 μέρη θα πρέπει κατ’ αρχάς να ενώσετε τα 3 κομμάτια μεταξύ τους και να ευθυγραμμίσετε τη τρύπα του επιστομίου με τις τρύπες του κυρίως σώματος. Οι τρύπες τις ουράς πρέπει να έχουν μία ελαφριά κλίση προς τα δεξιά (βλ. φωτο).

τα μέρη της φλογέρας φλογέρα συναρμολόγηση

Σε περίπτωση που η φλογέρα σας είναι ξύλινη, για λόγους προστασίας του οργάνου σε καμία περίπτωση δεν την φέρνουμε σε επαφή με το νερό. Αν είναι πλαστική δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα. Μπορείτε να την βάζετε κάτω από την βρύση και να την πλένετε άφοβα. Επίσης να έχετε κατά νου ότι κατά την μελέτη σας το μόνο που επιτρέπεται να καταναλώνετε είναι νερό. Ότι άλλο π.χ. καφές, τσάι, φαγητό δεν ενδείκνυται, γιατί πηγαίνει κατευθείαν μέσα στο όργανο και του δημιουργεί προβλήματα.

Εφόσον λοιπόν έχετε την φλογέρα σας έτοιμη, μπορείτε να δοκιμάσετε να βγάλετε τον πρώτο σας ήχο. Αυτό που πρέπει να κάνετε είναι να φέρετε το επιστόμιο στα χείλη σας και να φυσήξετε. Μπορείτε να δοκιμάσετε με διαφορετικές εντάσεις στο φύσημά σας. Θα διαπιστώσετε ότι αν φυσήξετε πολύ λίγο δεν θα ακούγεται καθόλου ήχος ή θα είναι σαν ψίθυρος. Αν φυσήξετε πολύ δυνατά θα δείτε ότι τσιρίζει η φλογέρα σας. Οπότε βρίσκετε μία μέτρια ένταση που κάνει τον ήχο να ακούγεται γλυκός και λαμπερός.

Εφόσον λοιπόν βρήκατε την ιδανική ένταση αέρα, πάρτε μία αναπνοή και προσπαθήστε να φυσήξετε με σταθερή ένταση. Θα πρέπει δηλαδή ο αέρας σας να έχει μία σταθερή ροή μέσα στο όργανο. Το αποτέλεσμα θα είναι ένας ομοιόμορφος ήχος χωρίς διακυμάνσεις στην ένταση. Αν δεν έχετε σταθερή ροή αέρα, ο ήχος θα κάνει σκαμπανεβάσματα στην έντασή του, κάτι που δεν το θέλουμε.

Μαθήματα φλογέρας από 49 € το μήνα!

Το επόμενο βήμα είναι να μάθετε να χρησιμοποιείτε σωστά την γλώσσα σας. Ας κάνουμε την εξής άσκηση: Με την φωνή σας πείτε τραγουδιστά το εξής: ΤΟΥ, ΤΟΥ, ΤΟΥ. Με την κίνηση λοιπόν που κάνει η γλώσσα λέγοντας «ΤΟΥ» θα δοκιμάσουμε το ίδιο ακριβώς με την φλογέρα αλλά χωρίς να ακούγεται η φωνή σας. Το μόνο που μας ενδιαφέρει είναι η κίνηση της γλώσσας. Οπότε πάρτε την φλογέρα σας, τοποθετείστε το επιστόμιο στα χείλη και επαναλάβετε πολλές φορές ΤΟΥ, ΤΟΥ, ΤΟΥ.

Πάμε τώρα να μάθουμε πως τοποθετούμε τα χέρια μας στην φλογέρα. Το επάνω χέρι (κοντά στο πρόσωπό μας δηλαδή) είναι πάντα το αριστερό μας και το κάτω το δεξί μας (ισχύει και για τους αριστερόχειρες). Από το αριστερό χέρι το μικρό δαχτυλάκι δεν το χρησιμοποιούμε ποτέ. Όλα τα υπόλοιπα έχουν από μία και μοναδική τρύπα δική τους. Από το δεξί τα χρησιμοποιούμε όλα τα δάχτυλα: Με όλα κλείνουμε κάποια τρύπα πλην του αντίχειρα, που έχει μόνο τον ρόλο του στηρίγματος. Πάμε λοιπόν να κλείσουμε αρχικά τις δύο πρώτες μας τρύπες. Την πρώτη από πάνω (με τον δείκτη του αριστερού σας) και την πίσω τρύπα (με τον αντίχειρα του αριστερού σας). Από το δεξί σας χέρι το μόνο που έχετε να κάνετε είναι να τοποθετήσετε τον αντίχειρα κάτω από την τέταρτη περίπου τρύπα της φλογέρας (ως στήριγμα που λέγαμε). Τα άλλα δάχτυλα είναι στον αέρα (δεν κλείνουν κάποια τρύπα δηλαδή). Ο συνδυασμός αυτός τον δαχτύλων παράγει την νότα «ΣΙ» (βλ. φωτο παρακάτω). Πολύ προσοχή στο να κλείνετε καλά τις τρύπες. Αν είναι μισόκλειστες, θα υπάρξει πρόβλημα στο κούρδισμα και πιθανόν να μην ακούγεται καν η νότα. Με τις δύο τρύπες λοιπόν πατημένες, την νότα «ΣΙ» δηλαδή, δοκιμάστε το ΤΟΥ ΤΟΥ ΤΟΥ που κάνατε και πριν.

νότες στη φλογέρα

Τώρα μπορείτε να δοκιμάσετε να κλείσετε και την αμέσως επόμενη τρύπα με το μεσαίο δάχτυλο του αριστερού σας χεριού. Αυτή είναι η νότα «ΛΑ». Δοκιμάστε, όπως και με την προηγούμενη νότα, πολλές φορές το ΤΟΥ ΤΟΥ.

Η επόμενή σας νότα είναι η «ΣΟΛ». Το μόνο που έχετε να κάνετε είναι να κλείσετε άλλη μία τρύπα με το παράμεσο του αριστερού σας χεριού – κρατώντας κλεισμένες και τις προηγούμενες (βλ. φωτο). Δοκιμάστε πάλι πολλές φορές το ΤΟΥ ΤΟΥ.

Εφόσον μάθατε τις τρεις πρώτες σας νότες μπορείτε να δοκιμάσετε και συνδυασμούς μεταξύ τους. Μπορείτε δηλαδή να παίξετε πολλές φορές το ΣΙ, εναλλάσσοντάς το με το ΛΑ. Και το ΛΑ με το ΣΟΛ. Προσέχετε κάθε φορά ποιο δάχτυλο πρέπει να σηκωθεί η να κατέβει αντίστοιχα. Και προσέχετε πάντα να κλείνετε πολύ καλά τις τρύπες που απαιτούνται, όπως και να μην έχετε απώλεια αέρα σε κάποια ή κάποιες από αυτές.

Θεωρώντας λοιπόν πως έχετε ήδη αρχίσει να αποκτάτε μια πρώτου βαθμού άνεση στις παραπάνω κινήσεις, μπορούμε τώρα να δοκιμάσουμε να παίξετε και την πρώτη σας μελωδία. Ας δοκιμάσουμε για αρχή το παιδικό τραγουδάκι «Επεράσαμε όμορφα», που το ξέρουμε όλοι. Θα χρησιμοποιήσουμε μόνο τις 3 νότες που έχουμε μάθει ως τώρα: ΣΟΛ, ΛΑ, ΣΙ. Και θα τις πατήσουμε με την εξής σειρά: ΣΙ ΛΑ ΣΟΛ ΛΑ ΣΙ ΣΙ ΣΙΙΙ, ΛΑ ΛΑ ΛΑΑΑ, ΣΙ ΛΑ ΣΟΟΟΛ, ΣΙ ΛΑ ΣΟΛ ΛΑ ΣΙ ΣΙ ΣΙΙΙ, ΛΑ ΛΑ ΣΙ ΛΑ ΣΟΟΟΛ. Οι νότες ΣΙΙΙ, ΛΑΑΑ και ΣΟΟΟΛ είναι νότες με μεγαλύτερη διάρκεια. Θα παραμείνουμε δηλαδή σε αυτόν το δακτυλισμό λίγη ώρα παραπάνω και θα κρατήσουμε και το φύσημά μας παραπάνω αντίστοιχα, ώστε το άκουσμα της συγκεκριμένης νότας να έχει διάρκεια διπλάσια από τις προηγούμενες νότες.

Και μια συμβουλή: Στην αρχή να μελετάτε το κάθε τι σε αργή ταχύτητα, έτσι ώστε να μπορείτε να παίζετε για αρκετή ώρα χωρίς να κάνετε λάθος. Και λίγο-λίγο, όσο αποκτάτε μεγαλύτερη άνεση στις κινήσεις σας και στον ήχο σας, να ανεβάζετε την ταχύτητα σταδιακά.

Καλή αρχή λοιπόν με το μικρούλι αλλά «θαυματουργό» αυτό οργανάκι, που ονομάζεται φλογέρα!

_________
(*) Ο Μιχάλης Θεολογίτης είναι καθηγητής φλάουτου και φλογέρας και διδάσκει στο Ελεύθερο Ωδείο.

Μαθήματα φλογέρας από 49 € το μήνα!

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « Βιολί: Το πρώτο μάθημα Κρητική Λύρα: Το πρώτο μάθημα »

Copyright © 2021 Ελεύθερο Ωδείο